Τα 4 στάδια ενεργητικής ακρόασης

Αν υπάρχει κάτι που είναι σίγουρο στη ζωή μας, αυτό είναι η αλλαγή. Δυστυχώς όμως, οι άνθρωποι, βρίσκουμε εκνευριστικό το γεγονός ότι η αλλαγή δεν αποτελεί απλά μία επιλογή. Όλα αλλάζουν, η οικονομία, ο καιρός, η τεχνολογία, η πολιτική, οι φόροι, η εκπαίδευση, τα πάντα.

Όπως ωστόσο υποστήριξε ο Peter Bregman (συγγραφέας και ομιλητής) στο blog του Harvard Business Review: «Οι άνθρωποι δεν αντιστέκονται στην αλλαγή, αντιστέκονται στο να αλλάξουν». Που είναι το κακό, θα αναρωτηθείτε: σίγουρα όλοι όσοι αναζητούν έναν life coach θέλουν να αλλάξουν, σωστά; Η απάντηση είναι πως ναι, το θέλουν θεωρητικά, αλλά όχι στην πράξη: διαφορετικά, δεν θα αναζητούσαν έναν life coach για βοήθεια. Οι άνθρωποι που έρχονται να ζητήσουν την υποστήριξη ενός life coach είναι αυτοί που έχουν αντισταθεί στην αλλαγή γιατί τους είναι πολύ πιο οικεία πια η δυσφορία και η ταλαιπωρία.

Έχετε ακούσει ποτέ μια ομιλία που σας κινητοποίησε και ενέπνευσε; Ίσως από ένα δημόσιο ομιλητή, έναν ακτιβιστή, έναν πολιτικό ή ακόμη και ένα ηθοποιό, συγγραφέα ή καλλιτέχνη, από τον οποίο ακούσατε τα λόγια που λαχταρούσατε να ακούσετε όλη σας τη ζωή. Σας γοητεύουν γιατί διαθέτουν μια νοοτροπία που είναι πέρα ​​από το σημείο που βρίσκεστε εσείς στη ζωή, και αυτή η απόσταση είναι που σας εμπνέει στην προσπάθειά σας να προχωρήσετε και να συνεχίσετε να μαθαίνετε, να μεγαλώνετε και να επιτυγχάνετε. Αυτό είναι μόνο ένα παράδειγμα του πώς η ακρόαση και η επικοινωνία διαδραματίζουν κρίσιμο ρόλο στην ικανότητά μας να αλλάζουμε. Όσο περισσότερο ακούμε, τόσο περισσότερο εξερευνούμε τον εαυτό μας, και καθώς οι πεποιθήσεις μας αλλάζουν, και η κατανόηση του εαυτού μας εξελίσσεται, έτσι συμβαίνει και με την επικοινωνία μας.

Όλα τα επίπεδα επικοινωνίας και ακρόασης ξεκινούν από το σημείο μηδέν: στα πρώτα μας χρόνια μαθαίνουμε μόνο από εκείνους που βρίσκονται γύρω μας, που είναι συνήθως οι γονείς, τα αδέλφια ή οι κηδεμόνες μας. Στη συνέχεια, εκθέτουμε τους εαυτούς μας σε ένα διαφορετικό εύρος επικοινωνίας μέσω των συμμαθητών μας, των δασκάλων και άλλων ενηλίκων. Μόνο όταν ωριμάσουμε από αυτό το δεύτερο στάδιο της ζωής και μπούμε στη δράση και έρθουμε σε ειρήνη με τον εαυτό μας, η επικοινωνία μας γίνεται πιο πολύτιμη, αυθεντική και ισχυρή.

Ο Otto Scharmer, συγγραφέας, ερευνητής και ομιλητής, αναφέρεται σε 4 στάδια ενεργητικής ακρόασης που παραλληλίζονται και με τη δική μας ανάπτυξη ως άτομα.

1ο στάδιο | Downloading:

Θυμάστε εκείνες τις στιγμές της παιδικής σας ηλικίας όταν οι γονείς ή ο αδελφός σας εξέφρασαν έντονη γνώμη για κάτι που δεν γνωρίζατε τίποτα; Ίσως είχαν μια προκατάληψη, μια θρησκευτική τάση, μια πολιτική πεποίθηση ή μια κοινωνικοοικονομική στάση που παρουσίασαν τόσο παθιασμένα που το υιοθετήσατε και εσείς οι ίδιοι αμέσως. Αυτές οι αναμφισβήτητες, υιοθετημένες απόψεις, είναι αυτές που αναφέρονται ως “κατέβασμα” και πολλοί άνθρωποι περνούν τη ζωή τους χωρίς ποτέ να αμφισβητήσουν αυτό που έχουν “κατεβάσει”. Αναμασούν τις απόψεις και τις πεποιθήσεις λέξη προς λέξη και υιοθετούν τις επισημάνσεις “μου αρέσει”, “δεν μου αρέσει” και τις προκαταλήψεις των άλλων χωρίς περαιτέρω έρευνα ή ακόμη και βαθύτερη κατανόηση του θέματος που έχουν “κατεβάσει”.

Μεγαλώνοντας στη ζωή σημαίνει να μεγαλώνουμε στην αλήθεια, και αυτή η αλήθεια είναι δική μας. Οποιαδήποτε ζωή που λειτουργεί στον αυτόματο πιλότο δεν έχει νόημα ή επιρροή.

Αντίστοιχα σε αυτό το επίπεδο ακρόασης, αναζητούμε την πληροφορία που ήδη ξέρουμε ή που περιμένουμε. Είναι σαν να ζητούμε επιβεβαίωση των πεποιθήσεων μας, ή κάποιες οδηγίες που μας επιβεβαιώνουν ότι ξέρουμε τι κάνουμε.

Η αλήθεια είναι πως δεν είμαστε πολύ παρόντες σε αυτό το στάδιο. Το μυαλό μας είναι αλλού και μπορούν να μας το επιβεβαιώσουν οι γύρω μας, ότι δεν είμαστε μαζί τους. Και αυτό δεν είναι ωραίο να το νιώθει κάποιος, ότι τον αγνοούν και συνεπώς δεν τον σέβονται.

Σε αυτό το στάδιο είναι σχεδόν αδύνατον να μάθουμε κάτι, ή να έχουμε μια παραγωγική συζήτηση.

2 στάδιο | Πραγματική ακρόαση:

Η πραγματική ακρόαση είναι όταν παύουμε να κλείνουμε τον εαυτό μας στους άλλους ανθρώπους και είμαστε ανοιχτοί και δεκτικοί σε ό, τι έχουν να πουν και στις προοπτικές που είναι πέρα ​​από αυτές που ήδη κατανοούμε. Αρχίζουμε να μαθαίνουμε από βιβλία και από ανθρώπους και αρχίζουμε να προσθέτουμε και να προκαλούμε αυτό που ήδη γνωρίζουμε. Η παγίδα σε αυτό το στάδιο, ωστόσο, είναι ότι πολλοί επικεντρωνόμαστε στη συλλογή γνώσεων, έτσι, για τη χάρη αυτού, ποτέ όμως δεν εφαρμόζουμε καμία από τις γνώσεις αυτές έξω, στην πραγματική ζωή μας.

Με κάποιο τρόπο, είναι σαν να διαχωρίζουμε τα στοιχεία που λαμβάνουμε από τον άνθρωπο με τον οποίο έχουμε τη συζήτηση. Ακούγεται κάπως ψυχρό και απάνθρωπο, έτσι? Δεν προσέχουμε τα συναισθήματα τους και τη ροή της συζήτησης, μας ενδιαφέρει μόνο η πληροφορία. Το κλειδί είναι να υποκύψουμε στη μετασχηματιστική δύναμη της γνώσης ως άτομο και ως μέρος ενός συνόλου και να δημιουργήσουμε κάτι από αυτό που μαθαίνουμε.

3ο στάδιο | Ενσυναισθητική ακρόαση:

Η ενσυναισθητική ακρόαση είναι κάτι περισσότερο από απλώς να ακούτε τα λόγια κάποιου. Πρόκειται για μια δυναμική και συμπονετική διαδικασία επικοινωνίας που αποδεικνύει στον ομιλητή ότι τον νοιάζεστε και ότι οι σκέψεις και τα συναισθήματά του είναι αποδεκτά.

Η ενσυναισθητική ακρόαση επικεντρώνεται κυρίως στην κατανόηση ενός άλλου ατόμου αντί να προβληματίζεται για τις σωστές λέξεις που χρειάζεται να πείτε. Μερικές φορές, αφήνοντας κάποιον να γνωρίσει το βάθος της ενσυναίσθησης σας, με το να δείχνετε κατανόηση και να είστε παρόντες για αυτόν, είναι το μόνο που χρειάζεται. Κάνει τον συνομιλητή σας να νιώσει ότι τον καταλαβαίνετε, πραγματικά τον ακούτε και συνδέεστε μαζί του. Νιώθοντας τόσο ασφαλής, αυξάνει το μοίρασμα, τη διαύγεια και την πίστη για να δοκιμάσει καινούριους τρόπους, νέες ιδέες.

4ο στάδιο | Αποτελεσματική ακρόαση:

Η αποτελεσματική ακρόαση συμβαίνει όταν σταματάμε να αναζητούμε περισσότερες πληροφορίες και επενδύουμε το χρόνο μας στην εφαρμογή όσων ήδη γνωρίζουμε. Χρησιμοποιούμε αυτό που ήδη γνωρίζουμε για να ωφεληθούμε περισσότερο τις σχέσεις μας, να εξελιχθούμε ως άτομα, να γίνουμε πιο επαρκής και αποτελεσματικοί και να βοηθάμε τους γύρω μας με τους τρόπους που ξέρουμε.

Η αποτελεσματική ακρόαση βοηθά τους ομιλητές να αποκτήσουν βαθύτερη εικόνα για τον εαυτό τους, ενώ ταυτόχρονα φωτίζει τους ακροατές τους για τις προοπτικές των άλλων. Η αποτελεσματική ακρόαση είναι δομημένη έτσι ώστε να ενθαρρύνει, να εμπνέει και να ανεβάζει τους άλλους ανθρώπους στο να γίνουν οι καλύτεροι εαυτοί τους, μέσω κατανόησης του εαυτού τους και της συνειδητοποίησης των δυνατοτήτων τους μέσα από μια αντικειμενική ματιά.

Σε αυτό το στάδιο, ο ακροατής προχωρά πέρα από το να συνδεθεί με τον ομιλητή. Ξεκινούν να συνδέονται με τον πυρήνα των ιδεών της συζήτησης και το δυνητικό τους κοινό μέλλον. Είναι απόλυτα επικεντρωμένοι στο να φέρουν το καλύτερο δυνατό μέλλον σε πράξη και τα Εγώ τους, καθώς και κάθε άλλο εμπόδιο που κουβαλούν, εξαφανίζονται. Όταν ο ομιλητής και ο ακροατής ευθυγραμμίζονται με αυτό τον τρόπο, σε ένα τόσο ασφαλή, αισιόδοξο και λαχταριστό δρόμο, καταπληκτικά πράγματα μπορούν να συμβούν. Είναι πολύ πιθανό να γεννηθούν νέες ιδέες και να βρεθεί η ενέργεια και ο ενθουσιασμός για να τις υλοποιήσουν.

Πηγή : Kain Ramsay & Otto Scharmer’s writings